Diament

Diament to bardzo rzadki minerał z gromady pierwiastków rodzimych. Nazwa pochodzi od gr. adamas, co znaczy- niepokonany, niezniszczalny i nawiązuje do wyjątkowej twardości tego minerału. Jest on najtwardszą znaną substancją występującą w przyrodzie (10 w skali Mohsa).

Diament charakteryzuje się dobrą przewodnością cieplną. Jest izolatorem, z wyjątkiem diamentu niebieskiego, który jest półprzewodnikiem. Ponadto jest trudno topliwy, a także odporny na działanie kwasów i zasad. Pomimo swojej twardości jest to minerał stosunkowo kruchy- odpowiednio skierowane uderzenie rozłupuje go na części, może zawierać śladowe ilości azotu, glinu, boru, manganu, krzemu, magnezu, chromu.
Diamenty tworzą zazwyczaj niewielkie kryształy przyjmujące postać oktaedru (ośmiościanu), dodekaedru (dwunastościanu) i heksaedru (sześcianu). Często spotykane są formy bardziej złożone- kombinacje wymienionych wcześniej form prostych lub zbliźniaczenia.

W przyrodzie diament stanowi jedną z pięciu alotropowych odmian węgla.
Wrostki mineralne spotykane w diamentach to: oliwin, granat, pirop, pirotyn, ilmenit, rutyl, grafit, diopsyd, spinel oraz wcześniej wykrystalizowane diamenty. Rodzaj tych inkluzji pozwala na precyzyjne określenie miejsca pochodzenia danego kamienia.

Diament ma gęstość względną wynoszącą średnio 3,52. Wyróżnia się także bardzo wysokim współczynnikiem załamania światła, który dla światła sodowego wynosi 2,417 oraz wysoką dyspersją. Dzięki temu diament charakteryzuje się bardzo silnym diamentowym połyskiem oraz efektownym tęczowym rozszczepieniem promieni światła białego.

Diamenty powstają na dużych głębokościach w wysokiej temperaturze i pod bardzo wysokim ciśnieniem. Rozróżnia się dwa rodzaje złóż:

• złoża pierwotne, znajdujące się w miejscu gdzie powstały
  • złoża kimberlitowe – mają duże znaczenie przemysłowo-gospodarcze (np. płd. Afryka, niektóre złoża w Brazylii).
  • złoża perydotytowe – rzadko spotykane o  małym znaczeniu gospodarczym (np. w Sajanach).
• złoża wtórne – okruchowe, przeniesione w inne okolice, powstające na skutek erozji złóż pierwotnych.
  • złoża eluwialne – tworzą się przy podchodzeniu ku powierzchni utworów diamentonośnych na skutek ich wietrzenia i odłączenia się części lekkich i rozpuszczalnych (np. Indie, Brazylia).
  • złoża deluwialne – są produktem obsunięcia się materiału diamentonośnego posegregowanego dzięki różnicy ciężarów właściwych składników (spotykane w Indiach i Brazylii).
  • aluwialne złoża diamentonośne –występują w łożyskach i tarasach rzek współczesnych i dawnych (np. Borneo, płd. Afryka, Birma, Kongo, Brazylia).
  • złoża okruchowe pochodzenia morskiego – spotykane na brzegach mórz i tarasach morskich w postaci wąskich pasów równoległych do wybrzeża (np. Afryka płd-zach).
  • złoża lodowcowe – znane ze zlepieńców lodowcowych Brazylii i dorzecza Oranje.
  • złoża pochodzenia eolicznego – znane jedynie z pustyni Namib
  • złoża mieszane – złoża Konga i Gujany Brytyjskiej.

Niewielkie ilości bardzo drobnych diamentów znajdowane są  również w meteorytach w postaci wysokociśnieniowej odmiany heksagonalnej zwanej lonsdaleitem.